Phong Hà Cử – Đào Tử Nhi - Chương 218 - Quyển 6

Chương 218: Quyển 6

Năm Khánh Hoa thứ sáu là một năm đại hỉ đối với Tề gia đất Giang Tả, chỉ
bởi vị nhị công tử nhà Tả Tướng trong kỳ thi xuân năm ấy được ngự bút
điểm làm bảng nhãn, mở đầu cho văn trị của đất Giang Tả. Tề gia vốn là
danh môn thế tộc, gặp đại hỉ thế này tự nhiên phải mở yến tiệc linh
đình. Cuối tháng ba, xuân hoa chưa tàn, Tề gia liền khai phủ đãi tiệc,
chiêu đãi quan khách suốt một đêm xuân. Tứ đại thế gia giao hảo thâm
sâu, gia chủ Thẩm gia là Thẩm Khiêm cũng nằm trong danh sách được mời.
Tuy ông xưa nay vốn không ưa yến tiệc, song việc nhị công tử Tề gia được
điểm bảng nhãn thực là đại sự, ông cũng khó lòng không nể mặt Tề Chương,
bèn dành thời gian đến dự. Yến tiệc nơi nơi, chén rượu chạm cốc, khách
khứa nâng ly chúc tụng không ngớt. Riêng Thẩm Khiêm lại lặng lẽ cầm
chung trà, một mình lên lầu các cao cao của hành lang mà uống, không
cùng người khác trò chuyện. Thuở thiếu thời, ông cũng từng biết uống
rượu, nhưng nay đã đoạn tuyệt. Tối nay yến tiệc tàn còn phải về tiểu
viện để thăm mẫu tử, nhi nữ Văn Văn mới vừa tròn năm tuổi, đang đòi phụ
thân tặng quà sinh thần. Vừa nghĩ đến hai mẫu tử, thần sắc Thẩm Khiêm
liền dịu lại. Ông ngẩng đầu ngắm trăng, đoán thời khắc, chỉ thấy buổi
yến tiệc này dài đằng đẵng khó chịu vô cùng. Ngay khi ấy, đầu cầu vọng
lại một tiếng cười vang: “Trường Huyền sao mà lười nhác đến thế, trốn
đến nơi này thảnh thơi một mình?” Thẩm Khiêm nghe tiếng liền quay đầu
lại, thì ra là gia chủ Hàn gia Hàn Thủ Tùng. Ông bèn mỉm cười xưng một
tiếng “thế huynh”, đợi đối phương đến gần thì nói: “Trường Huyền vụng
giao thiệp, đành phải tạm tránh nơi đây. Thế huynh lại vì sao cũng qua
đây?” Hàn Thủ Tùng cười đáp: “Chuyện hôm nay đâu phải của bọn ta, tất gì
phải chen chân vào chốn huyên náo? Tránh đi một chút cũng tốt.” Thẩm
Khiêm mỉm cười gật đầu, tỏ vẻ đồng ý. Hai vị thế gia chi chủ cùng đứng
nơi hành lang gác gió chuyện vãn, dưới lầu khách khứa đi lại có người
thấp thoáng thấy được bóng họ, cũng muốn bước lên bợ đỡ đôi câu. Nào ngờ
đúng lúc ấy, Tả tướng bước đến, mang theo vị nhị công tử trứ danh của
mình. Tề nhị công tử năm nay mười bốn, tuy vẫn là thiếu niên song đã
không còn nét ngây thơ. Dù đang bị quần chúng vây quanh, dáng vẻ vẫn
điềm tĩnh, lễ độ, không hề có chút kiêu căng ngạo mạn, khiến người người
khen ngợi. Thẩm Khiêm đứng trên hành lang xa xa ngắm nhìn hậu sinh,
trong lòng không khỏi cảm khái. Ông biết rõ vị nhị công tử này dáng vẻ
khí chất phi phàm, trí tuệ hơn người. Chỉ tiếc sinh tại Giang Tả thời
nay lại thuộc thế gia hưng thịnh, đại thế khó nghịch, e rằng sau này
cũng sẽ như ông lúc này, bị trói giữa vũng lầy, khó bề thoát thân, một
bước sai cũng bị người chỉ trích. Thẩm Khiêm nhấp một ngụm trà, cúi mắt
nhìn về phía thiếu niên ấy, ánh mắt thấm đượm thở than. Bấy giờ dưới lầu
lại nổi lên một trận náo nhiệt, tiểu công tử Hàn gia là Hàn Phi Trì
không biết từ đâu nhảy ra, đang ồn ào đòi cùng Tề nhị công tử phân cao
thấp, muốn mời toàn thể khách khứa làm chứng. Hai vị công tử này đều là
danh thần đồng thuở nhỏ, nay có dịp tỷ thí, liền khiến yến tiệc càng
thêm náo nhiệt, tiếng hò reo vỗ tay không dứt. Trên hành lang, Hàn Thủ
Tùng vừa nãy còn lười biếng thư thái, giờ phút thấy người khơi chuyện
thị phi trước mặt mọi người lại chính là nhi tử mình, lập tức há hốc
mồm, đứng bật dậy, mặt mày bối rối, xấu hổ không thôi, liền quay sang
Thẩm Khiêm phân trần: “À… chuyện này… Trọng Hành nhà ta tính khí hiếu
thắng, lại chẳng hiểu nhân tình thế thái, sao lại đi gây rắc rối trong
hôm nay thế này…” Thẩm Khiêm thấy Hàn Thủ Tùng lâm vào cảnh khó xử, bèn
dịu giọng mà hòa giải: “Trọng Hành còn nhỏ, lời trẻ nhỏ vô tâm, trò đùa
tuổi thơ mà thôi, thế huynh cũng chớ quá để ý.” Lời ấy Thẩm Khiêm nói ra
từ tâm ý, song với Hàn Thủ Tùng cũng chỉ là tạm yên lòng. Ông gắng gượng
thêm chốc lát trên hành lang, chẳng bao lâu liền không nhịn được mà quay
lại yến tiệc, hòng kéo nhi tử nóng máu kia về. Nhưng thiếu niên chí khí,
sao dễ lôi kéo? Đợi đến khi Hàn Thủ Tùng trở lại, tiểu công tử nhà ông
đã buông lời khí phách, Tề nhị công tử cũng đã đáp ứng cùng thi, ngay cả
sách mục để thi cũng do Hàn Phi Trì chọn, chính là bộ Tần sử thâm sâu
khó đọc. Thẩm Khiêm tận mắt chứng kiến Hàn Thủ Tùng xoay quanh bàn tiệc
như chong chóng, lại càng thêm ngượng ngùng sau khi nhi tử mình vượt qua
Tề nhị công tử, liên tục hướng về phía Tề Chương xin lỗi. Tả tướng ngoài
mặt chỉ cười xoáy tay tỏ vẻ không bận tâm, song ánh mắt rõ ràng có chút
không vui, e rằng cũng thấy Hàn Phi Trì thiếu suy nghĩ, làm mất mặt nhi
tử nhà mình. Việc ấy tuy nhỏ nhưng lại thú vị, đủ khiến Thẩm Khiêm mỉm
cười, song ông cũng chẳng còn tâm trạng tiếp tục theo dõi, chỉ mong yến
tiệc mau kết thúc để còn về gặp nhi nữ. Nhưng chờ mãi chưa thấy tàn
tiệc, lòng càng thêm chán ngán, liền sai hạ nhân kê cho một chiếc trường
kỷ, nằm giả vờ chợp mắt trên hành lang. Không bao lâu sau, tai ông lại
nghe thấy có người tới dưới cầu. Có giọng một thiếu niên, mang chút tức
giận bất bình, lên tiếng: “Nhị ca, tên Hàn Trọng Hành ấy rõ ràng vô lý,
cớ gì huynh phải nhường hắn? Tần sử huynh tám tuổi đã thuộc làu làu, thế
mà hắn con mắt nào không nhìn rõ, cứ tưởng hắn thắng thật! Thật đáng
giận!” Thẩm Khiêm nghe vậy liền mở mắt. Khoảng cách từ ônh đến kẻ dưới
cầu chẳng bao xa, chỉ là đôi bên chẳng nhìn thấy nhau, song ônh cũng
không khó đoán, người đang nói kia chính là đệ đệ của Tề nhị công tử,
hoặc là tam công tử Tề Kính An, hoặc là tứ công tử Tề Kính Khang. Hắn
nói Tề nhị tám tuổi đã thuộc Tần sử? Cuộc thi vừa rồi Thẩm Khiêm xem rất
rõ, tiểu công tử Hàn gia có tài trí nhớ dai như thần, trong thời gian
một nén hương đã thuộc lòng mấy trang sách không sai một chữ. Còn Tề nhị
công tử khi ấy biểu hiện hoàn toàn giống như không địch nổi, đến cả ông
cũng bị che mắt, cứ ngỡ là thật. Thì ra là diễn trò cả ư? Thẩm Khiêm cảm
thấy càng thêm thú vị. Lúc ấy lại nghe thêm một thanh âm bình tĩnh vang
lên: “Trọng Hành hãy còn nhỏ, mà chuyện tranh thắng há có lợi gì? Kính
An, nhớ kỹ, trước mặt người ngoài không nên nhiều lời.” Nghe giọng, hẳn
là Tề nhị công tử. Tiến lui có độ, lòng dạ khiêm nhường, quả là bậc hiếm
có giữa cõi đời. Thiên hạ rộng lớn, người thông minh hiếu học nhiều, kẻ
tư chất hơn người, cần cù tiến thủ cũng chẳng ít, thế nhưng điều hiếm
hoi nhất chính là tuổi trẻ thành danh mà vẫn giữ lòng thuần hậu chất
phác, không hiếu thắng, không khoe tài, không ưa tranh đua hơn thiệt.
Như thế nghĩ lại, lời vị đại nho Hàn Lâm Viện là Vương Thanh tiên sinh
thường hay ca tụng Tề nhị công tử, thật chẳng phải vô cớ. Hai huynh đệ
Tề gia chẳng bao lâu rời khỏi hành lang, nhưng cũng không quá lâu, Thẩm
Khiêm lại nghe tiếng bước chân, ngẩng đầu nhìn, chỉ thấy người đến chẳng
ai khác, chính là Tề nhị công tử, nhân vật chính của buổi tiệc hôm nay.
Ông hơi lấy làm lạ. Tề nhị công tử tựa hồ cũng không ngờ nơi yên tĩnh
này có người, nhưng vẫn hành lễ đúng mực, bước lên trước mặt mà vái
chào: “Thế thúc.” Thẩm Khiêm xưa nay tránh giao tế, đối với các thế gia
công tử cũng chẳng thân quen. Trước kia chỉ từng gặp Tề Anh vài lần, lời
qua tiếng lại chưa tới mấy câu. Tề Anh cũng biết rõ tính khí vị thế thúc
này, thấy ông nơi đây cũng chẳng định nán lại chuyện trò, hành lễ xong
liền cáo lui. Nào ngờ đêm nay vị thế thúc xưa nay cô độc kia lại tựa hồ
có hứng đàm đạo, bỗng cất tiếng hỏi: “Nghe nói Kính Thần tám tuổi đã
thuộc lòng Tần sử, là bởi trong lòng ngưỡng vọng sự nghiệp bình thiên hạ
sáu nước của Tần quốc năm xưa ư?” Lời này hỏi đột ngột, lại rõ ràng cho
thấy ông đã nghe được đoạn đối thoại vừa rồi giữa hai huynh đệ, Tề Anh
thoáng kinh ngạc, trầm ngâm đáp: “Chỉ là trò vặt trong sách vở, tay quen
thì nhớ, không đáng để vào tai thế thúc.” Câu này tuy là trả lời lệch ý,
nhưng cũng có chút liên quan, là một câu trả lời khôn khéo. Thẩm Khiêm
nghe vậy mỉm cười, xua tay nói: “Nghe lén lời người nơi góc tường vốn là
ta sai trước, cũng nên hướng thế chất nói một tiếng xin lỗi.” Tề Anh
liền đáp: “Kính Thần không dám nhận.” Song Thẩm Khiêm dường như vẫn còn
hứng thú với câu hỏi ấy, chẳng ngại nhắc lại, lần này đổi chút cách nói:
“Tần quốc từng quét sạch sáu nước, lập đại nghiệp ngàn đời hiếm thấy,
khiến bao kẻ chí sĩ trong thiên hạ đều một lòng hướng về. Nếu Đại Lương
nay cũng hun đúc được khí tượng ấy thì việc bắc phạt thành công ắt chỉ
là chuyện sớm muộn mà thôi.” Trong khi bản phủ Tề gia vẫn đèn hoa sáng
rực, tiếng cười nói bốn bề không dứt thì dáng thiếu niên đứng nơi hành
lang cao cao kia lại tựa như cách biệt với thế gian phồn hoa ấy, như
chẳng thuộc về nơi đây. Thiếu niên đáp: “Đại nghiệp của Tần quốc tuy vĩ
đại, song quốc vận chỉ có mười bốn năm, truyền chưa hết hai đời đã mất.
Chinh phạt sáu nước khiến bách tính khổ ải, quốc gia lạc đạo. Theo ý
kiến của vãn bối, e rằng phần thiệt hại có lẽ lớn hơn phần công lao.”
Lời này khiến Thẩm Khiêm khẽ cau mày. Công tội của Tần quốc, sử sách đã
có định luận, mỗi người có cách nhìn riêng, vốn chẳng có gì lạ. Song
hiện nay Đại Lương bị ép phải dời về phía nam, chỉ còn nương thân trong
một góc nhỏ, trong thiên hạ ai nấy đều thích nói về chuyện bắc phạt
thống nhất, đó là thời thế và thế lực tạo nên đạo lý. Trong tình hình
ấy, người Giang Tả đương nhiên lấy Tần quốc làm khuôn mẫu. Việc Tần
thống nhất đã khiến thiên hạ ly tán loạn lạc, sau đó lại không đủ sức
cai trị, kết quả là triều Tần đời thứ hai mất quyền, dẫn đến đại loạn.
Người đời sau chỉ nhìn thấy khí thế hùng vĩ của một đế quốc mới thành
lập, mà không thấy những bộ xương trắng rợn ngợp của dân nghèo chết đói,
thử hỏi có phải là điều đáng buồn và đáng thương hay không? Tề nhị công
tử này… quả là người có lòng nhân hậu. Thẩm Khiêm ngẫm nghĩ, bất giác nở
một nụ cười, nói: “Nhị công tử tuy tuổi còn trẻ đã danh vang, kỳ thi
xuân này lại càng khiến thiên hạ kinh ngạc. Ta nghe rằng trong buổi thi
điện thí*, công tử từng cùng bệ hạ luận bàn mưu lược thống nhất, được
đấng minh quân hết lòng khen ngợi.” *Vòng thi tổ chức tại hoàng cung, do
vua trực tiếp chủ trì hoặc ra đề để tuyển chọn những người đỗ tiến sĩ,
phân định thứ hạng cao thấp như Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa. Câu
này có chút ẩn ý vạch trần khuyết điểm, như nói rằng lời nói hành động
chẳng đồng nhất. Thế nhưng thiếu niên kia chẳng vì thế mà kinh hoảng,
chỉ mỉm cười nhạt: “Muốn viết chữ thành sách, trước tiên phải chấm bút
vào mực, để thế thúc chê cười rồi.” “Muốn viết chữ thành sách, trước
tiên phải chấm bút vào mực.” Một câu ấy khiến lòng Thẩm Khiêm chấn động.
Ông dường như đã hiểu tâm ý người thiếu niên trước mặt. Tề Anh có đạo lý
riêng của mình, có lẽ người này thật chẳng tán đồng cái gọi là đại
nghiệp Tần quốc, nhưng lại hiểu rõ rằng nếu muốn thực hiện hoài bão, thì
trước hết phải bước vào triều đình. Chỉ khi trong tay nắm thực quyền mới
có thể khiến tư tưởng trở thành hiện thực. Vì điều ấy mà bằng lòng nói
điều không thật lòng, bằng lòng từ bỏ cả những thứ bản tâm vốn quý
trọng. Người này chính là cây bút ấy, vì bầu trời trong lòng mà không
ngại nhúng mình vào nghiên mực đen đặc. Thẩm Khiêm âm thầm tán thưởng,
đồng thời cũng hiểu rõ thiếu niên trước mặt khác mình ra sao. Ông tự
nhận mình cũng hiểu thế sự, song lại chẳng có dũng khí nắm lấy giang
sơn, lại càng sợ làm vẩn đục danh tiết, cuối cùng chỉ có thể khoanh tay
đứng nhìn mọi sự thế trôi qua mắt mình. Còn Tề nhị công tử… có lẽ, một
ngày kia, sẽ mở ra một trân trời mới. Lúc này Tề Anh đã cáo từ, quay
người rời đi, Thẩm Khiêm lại cất tiếng gọi giữ lại, thiếu niên dừng
bước, chỉ nghe thế thúc từ tốn nói: “Tần sử tuy hùng tráng, nhưng e rằng
uẩn khúc mà mệt lòng. Kính Thần nếu có lúc rảnh rỗi thì cũng có thể đọc
qua các tập văn tập của các văn nhân, ví như tác phẩm của Bào Phu Công,
có tác dụng thanh tâm, tĩnh khí rất tốt.” Tề Anh khẽ nhướng mày, không
ngờ Thẩm Khiêm lại nói điều ấy. Dừng chốc lát, liền cúi người thi lễ:
“Đa tạ thế thúc chỉ giáo.” Đêm ấy, yến tàn, Thẩm Khiêm cuối cùng cũng về
nhà. Nhưng nơi ông về chẳng phải là cao môn đại viện Thẩm gia, mà là một
tiểu viện hẻo lánh nơi ngoại thành Kiến Khang. Khi ông trở về, phu nhân
Vi thị vẫn còn chờ, chỉ có bé Văn Văn đã ngủ say. Tiểu nha đầu năm tuổi,
mặt như hoa ngọc, đẹp như búp bê sứ. Ông mỉm cười hôn nhẹ lên trán nhi
nữ, cùng thê tử xinh đẹp đàm đạo thâu đêm, nói đến những chuyện gần đây.
Ông lại lơ đãng nhắc đến thiếu niên từng nói với mình vài câu trong yến
tiệc, lòng vẫn còn vương chút cảm hoài. Đặc biệt là khi ông nhìn gương
mặt ngây thơ của nhi nữ càng thấy chua xót, thầm nghĩ một mai Văn Văn
nhà ông nếu có thể gả cho một người như thế… nghiêm túc, đoan chính,
thanh cao như thần, có xuất thân và giáo dưỡng tốt nhất, lại còn có tầm
nhìn và tấm lòng rộng mở nhất. Chỉ tiếc… ông bất lực, chẳng thể cho nhi
nữ yêu quý một danh phận đàng hoàng khiến một mối nhân duyên vốn thuận
theo lẽ trời lại trở thành cảnh trong gương trăng đáy nước, chỉ có thể
mong, chỉ có thể ngắm, chẳng thể chạm đến. Trong căn viện nhỏ, ngọn đèn
lay lắt như hạt đậu, soi rọi ba bóng người thân thiết đã lâu không tụ
họp, mà lúc này… chẳng ai có thể thấy trước sự kỳ diệu của vận mệnh.
Những vọng tưởng tưởng chừng hư ảo, cuối cùng cũng kết thành nhân quả rõ
ràng. Mối tơ tơ rối rắm, quấn quýt trọn kiếp nhân sinh.